मेष राशि (Aries) वैदिक ज्योतिषमा राशि चक्रको पहिलो राशि हो। यसको प्रतिक मेष (भेडा) हो। मंगलले ऊर्जा, साहस, नेतृत्व र क्रिया शक्ति दिन्छ। मेष राशिका जातकहरू सामान्यतया जन्मदाता, उत्साही र महत्वाकांक्षी हुन्छन्। Boss बन्न मन पराउने आदि। मेष राशिमा अश्विनी नक्षत्र (चू, चे,चो, ला), भरणी नक्षत्रः (लि, लु, ले, लो) कृत्तिका नक्षत्रः (अ) अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। वर्ण क्षत्रिय र वश्य चतुष्पद अर्थात् चारखुट्टे हो। योनीमा घोडा, नमिल्ने योनी महिष हो, अश्विनी नक्षत्र हुनेको देवगण र नाडी आद्य हुन्छ। भरणीको नर गण र नाडी मध्य हुन्छ। कृत्तिका नक्षत्र हुनेको राक्षस गण र नाडी अन्त्य हुन्छ। मेष राशिको स्वभाव...

वृष राशि (Taurus) राशिचक्रको दोस्रो राशि हो। यसको प्रतीक साँढे (Bull) हो, जसले स्थिरता, धैर्य र मेहनतलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। वृष राशि इ, उ, ए, ओ, वा, वी, वू, वे, वो अक्षरहरूको मिलनवाट बनेको हुन्छ। यस राशिका स्वामी ग्रह शुक्र हुन्। वर्ण वैश्य हो। गणमा कृत्तिकाको राक्षस गण र नाडी अन्त्य हुन्छ। रोहिणी नक्षत्रको मनुष्य गण र नाडी अन्त्य हुन्छ। मृगशीरा नक्षत्रको देवगण र मध्य नाडी हुन्छ। शुभरत्नमा हीरा, पन्ना र नीलम हुन्। घातवार शनिवार हो। वृष राशिको स्वभाव स्थिर हो। दक्षिण दिशा वृषराशिका व्यक्तिलाई उत्तम फलदायक हुन्छ। वृष राशिलाई धनुराशि शत्रु हुन्छ।

मिथुन राशि मृगशीरा नक्षत्रः (का, की), आर्द्रा नक्षत्रः (कू, घ, ङ, छ) पुनर्वसु नक्षत्रः (के, को, हा) अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। राशि स्वामी बुध ग्रह हुन्। शुभरत्न पन्ना हो। शुभवार बुधवार, शुक्रवार र शनिवार हुन्। घातवार सोमबार हो। मिथुन राशिलाई वृश्विक र मकर राशि शत्रु हुन्छ। वुद्धिमान्, चतुर, नम्र स्वभाव भएको, मीठो बोल्ने, सधै प्रसन्न भई रहने, बुढाबुढीहरुको सेवा गर्नमा आफूलाई समर्पित गर्ने, कामुक, गणितज्ञ हुने, धनवान्, ऐश्वर्यशाली, हँसिलो स्वभाव भएको, कुनै पनि विषयमा शीघ्र निर्णय लिन असर्मथ भएको, शान्त चित्त, यात्रा तथा परिवर्तन प्रेमी, साहित्य, कला आदि विषयमा विशेष रुचि राख्ने हुन्छ। उमेरको...

कर्कट राशि (Cancer) वैदिक ज्योतिषमा चौथो राशि हो। यो जल तत्त्व प्रधान राशि हो र यसको स्वामी चन्द्रमा (Moon) हुनुहुन्छ। कर्कट राशिका जातकहरू भावुक, संवेदनशील र परिवारप्रेमी हुन्छन्। छाती, पेट, फोक्सो, मृगौला, पानीसँग सम्बन्धित समस्या, भावुक, परिवर्तनशील, संवेदनशील, घरेलु, माया गर्ने तर चञ्चल। सानो कुरामा हडबडाउने, कठिन समयमा साथ दिने। यस राशिमा गुरु उच्च तथा मंगल नीच फलदायी मानिन्छ। यो रात्रिबली, जलचर तथा कफ प्रधान राशि हो। यस राशिको जाति ब्राह्मण, रंग दूधिया सेतो, स्वभाव सौम्य, तथा दिशा उत्तर मानिन्छ। यसको प्रभाव सामान्यतया चिसो र शीतल प्रकृतिको हुन्छ। यदि कर्कट राशि तपाईको लग्न, चन्द्र राशि,...

सिंह राशि मघा नक्षत्रः (मा, मी, म, मे), पूर्वाफाल्गुनी नक्षत्रः (मा, टा, टी, टू) उत्तरफाल्गुनी नक्षत्रः (टे) अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। सिंह राशि (Leo) वैदिक ज्योतिषमा राशि चक्रको पाँचौं राशि हो। यसको प्रतीक सिंह (Lion) हो र स्वामी ग्रह सूर्य हो। यो अग्नि तत्त्वको राशि हो। सिंह राशिका जातकहरू प्रायः नेतृत्वकारी, आत्मविश्वासी र राजसी स्वभावका हुन्छन्। तपाईका लागि भाग्येश मंगल, लाभेश बुध तथा धनेश पनि बुध नै हुन्छन्। यस अवस्थामा मंगल ग्रहलाई योगकारक मानिन्छ।

कन्या राशि (Virgo) वैदिक ज्योतिष अनुसार चक्रको छैटौँ राशि हो। कन्या राशि उत्तरफाल्गुनी नक्षत्रः (टो, प, पी), हस्ता नक्षत्रः (पू, ष, ण, ठ), चित्रा नक्षत्रः (पे, पो) अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। कन्या राशिका जातकहरू सामान्यतया बुद्धिमान, विश्लेषणात्मक, पूर्णतावादी (Perfectionist), मेहनती, सेवा-उन्मुख, व्यवस्थित र व्यावहारिक हुन्छन्। बौद्धिक, सतर्क, स्वास्थ्यप्रति सचेत, अनुशासित, घरेलु र सहयोगी। उमेरको ३२ वर्षमा भाग्योदय हुन्छ।

तुला राशि (Libra) ज्योतिषशास्त्रको सातौँ राशि हो। यो राशिको प्रतिक तराजु (Scales) हो। जसले सन्तुलन, न्याय र सामञ्जस्यलाई जनाउँछ। आकर्षक, शिष्ट, न्यायप्रेमी र सम्बन्धमा ध्यान दिने हुन्छन्। उनीहरूले सधैँ सन्तुलित जीवन जिउछन्। शान्त, सन्तुलित, रोमान्टिक र सामाजिक। उनीहरूले सधैँ शान्ति र सुन्दरता खोज्छन्। प्रेम र सम्बन्धमा धेरै ध्यान दिन्छन्। विवाद मन पर्दैन, सबैसँग राम्रो व्यवहार गर्छन्।

वृश्चिक राशि (Scorpio) ज्योतिषशास्त्रमा १२ राशिहरूमध्ये आठौँ राशि हो। विशाखा नक्षत्रः (तो), अनुराधा नक्षत्रः (ना, नी, नू, ने), ज्येष्ठा नक्षत्रः (नो, या, यी, यू), अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। वृश्चिक राशिका जातकहरू रहस्यमयी, दृढ इच्छाशक्ति भएका र भावनात्मक रूपमा गहिरा हुन्छन्। मेहनती र एकाग्र हुने भएकाले सफलता मिल्छ। यिनीहरू नेतृत्व र प्रतिस्पर्धामा उत्कृष्ट हुन्छन्। कफ-पित्त प्रकृति, रात्रिबली, शीर्षोदय, तमोगुणी राशि हो। कालपुरुषको अंगमा पीठ, बैठक/सीट र गुप्त इन्द्रिय (Reproductive Organs) लाई प्रभावित गर्छ। चन्द्रमा यस राशिमा नीच फल दिन्छ।

धनु राशि (Sagittarius) राशि चक्रको नवौँ राशि हो। यसको क्षेत्र २४० देखि २७० डिग्रीसम्म रहन्छ। मूल नक्षत्रः (ये, यो, भो, भी), पूर्वषाढा नक्षत्रः (भू, ध, फा, ढा), उत्तरषाढा नक्षत्रः (भे), अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। यसको सांकेतिक चिह्न धनुष–बाण लिएका व्यक्ति अथवा धनुर्धरको आकृति हो, जसमा आधा मानव र आधा अश्वाकार स्वरूप देखिन्छ। खगोलीय मण्डलमा यस राशिको दिशा पूर्व मानिन्छ। यो विषम, पुरुष तथा द्विस्वभाव राशि हो। यो सौम्य, क्रूरधर्मा, चञ्चल, बाल्यावस्थासूचक, पीत वर्ण, सत्त्वगुण प्रधान, अग्नि तत्वयुक्त, अल्प सन्तानयुक्त, क्षत्रिय जाति, पृष्ठोदयी तथा गुप्त स्थानमा उदय हुने राशि हो। कालपुरुषको अङ्गका र...

मकर राशि उत्तरषाढा नक्षत्र (भो, जा, जी) श्रवण नक्षत्र (खी, खू, खे, खो) धनिष्ठा नक्षत्र (गा, गी) जस्ता अक्षरहरुको सम्मिलनबाट बनेको हुन्छ। राशिचक्रको यो दशौँ राशि हो। यसको प्रतिनिधि चिन्ह Crocodile मानिन्छ र कालपुरुषको घुँडासँग सम्बन्धित मानिन्छ। यसको क्षेत्र २७०° देखि ३००° डिग्रीसम्म रहन्छ। यस राशिमा मंगल उच्च फल दिने र गुरु नीच फल दिने मानिन्छ। भाग्येश बुध, लाभेश मंगल र धनेश शनि हुन्छ। शुक्र ग्रह योगकारक हुन्छ। मकर राशि हुनेलाई सिंह राशि शत्रु हुन्छ। यो जल राशि यसको स्वामी शनि ग्रह हो। मकर राशि सम, रजोगुणी, पृष्ठोदय राशि, वर्ण वैश्य, सौम्य स्वभाव, रात्रि बलि, स्त्री, चर राशि हो अर्थात् चञ्चल स...

कुम्भ राशि (Aquarius) राशि चक्रको एघारौँ राशि हो, जसको प्रतीक जल वाहक (घडा) हो। कुम्भ राशि धनिष्ठा नक्षत्र (गू, गे) सतभिषा नक्षत्र (गो, सा, सी, सू) पूर्व भाद्रपदा नक्षत्र (से, सो, दा) जस्ता अक्षरहरुको सम्मिलनबाट बनेको हुन्छ। कुम्भ राशिका जातकहरू स्वतन्त्र, अनौठो सोचका हुन्छन्। नयाँ विचारमा रुचि राख्छन्। भेडचाल, मेहनती, हस्तक्षेप मन पराउँदैनन्। यसको क्षेत्र ३००० देखि ३३०० क्षेत्रमा फैलिएको हुन्छ।

मीन राशि राशिचक्रको १२औँ (अन्तिम) राशि हो। पूर्वभाद्रपदा नक्षत्रः (दी), उत्तरभाद्रपदा नक्षत्रः (दू, थ, भ, ञ), रेवती नक्षत्रः (दे, दो, चा, ची) अक्षरको मिलनबाट बनेको हुन्छ। शान्त, कोमल, भावुक र सपनामा रमाउने। अरूको दुःख बुझ्छन् र सहयोग गर्छन् तर आफूलाई चोट लाग्दा चुपचाप सहन्छन्। आध्यात्मिक जीवन मन पराउँछन्। मीन राशि हुनेलाई तुला राशि शत्रु हुन्छ। स्वभाव दयालु, नियमकानूनको ख्याल राख्ने, सत्यवादी, शान्त स्वभाव भएको हुन्छन्। कला-साहित्य संगीत, नाटक प्रदर्शन गर्ने।