हिन्दू समाजमा विशेषतः बाहुन-छेत्री समुदायमा विवाहजस्तो माङ्गलिक कार्यमा गोत्रको प्रसङ्ग उठ्छ। एकै गोत्रका थरहरूबीच वैवाहिक सम्बन्ध कायम हुन सक्दैन भन्ने मत छ। पौराणिक कालका विभिन्न ऋषिहरूको नामबाट गोत्रको नामकरण गरिएको हो जो हालको थरअनुसार कायम छ भन्ने कुरा हिन्दू धर्मशास्त्रमा उल्लेख छ।
नोटः छुटेका थरहरू भए सज्जनले यिनै गोत्रमा मिलाउनू। यी गोत्रमा मिल्न नआएमा र उत्पत्ति पत्ता नलागेमा काश्यप गोत्रमा मिलाउनू। - निर्णयसिन्धु
| गोत्र | थर |
|---|---|
| अगस्ती |
ढुङ्गेल प्रवर: – अगस्त्य, दार्ढ्याच्युत, इद्मवाह (अगस्ति, जैमिनी, दधिची) |
| अत्रि |
खतिवडा, गौतम, चापागाई, मिश्र, ओझा, अधिकारी, पहारी, वस्ती, गोतामे, गोदार, ठाडाराई, डाँगी, घोताने गुरुङ, मल्ल, अर्याल काला), अवस्थी, कठायत, कवारी, खड्का कालिकोटी), कुलकर्णी महाराष्ट्री), गेलाल, गैली पाठक), बगाले गोरा), डोटेल, थलारी, थपा कालिकोटी,खुलाल, पुवार, बगाले, विहारे), दुलाल, दुवाडी, पमार क्षेत्री, वम राक्से ठकुरी), भट्ट पाशुपत), मड़ाती ठकुरी), मल्ल ठकुरी अछामी, पर्वते, समाल), हमाल काले, गोरे), डाँगी, सोमवंशी (अछामी ठकुरी), समाल, सन्देल, मैदाली, यादव, रानाभाट, शाह ठकुरी (रास्कोटी समाल) प्रवर: – अत्रि, अर्चनास (अर्चनानस), श्यावाश्व |
| आत्रेय |
अर्याल, दवाडी, दुवाडी, दुलाल, गेलेल, पोखरेल (पानी), सिग्देल, बगाले, कालीकोटे खड्का, कालिकोटे थापा, पौडेल (काला), पौडेल (गोरा), अर्ज्याल, थापा (पुवाँर), थापा (खुलाल), थापा (बगाल), थापा (विहारे), थापा (कालिकोटे), दुवाडी (भट्ट), राय, रानाभाट, दुलाल, ओस्ती, गेलेल, सिग्देल, खत्री (भुजेल) प्रवर: – आत्रेय, अर्चनानस, श्यावाश्व |
| अङ्गिरा |
जोशी (सिलाई), सेढाई, गौली, टन्डन प्रवर: – अङ्गिरस, बार्हस्पत्य, औदुम्ब |
| अङ्गिरस |
जोशी (सिलाई), सेढाई, गौली, टन्डन प्रवर: – अङ्गिरस, बार्हस्पत्य, औदुम्ब |
| आतस्य |
पहाडी प्रवर: – काश्यप, आवत्सर, नैध्रु |
| आतस्तय |
पहाडी प्रवर: – काश्यप, आवत्सर, नैध्रु |
| इनद्रप्रमद |
ओझा, मेहता प्रवर: – वशिष्ठ, ऐन्द्रप्रमद, भारद्वा |
| उपमन्यु |
उप्रेती, ओली, कर्माचार्य, जोशी, दुलाल, पाँडे, भट्ट (दुवाल), ढकाल, मैनाली, बर्तौला, दैनी, पाण्डेय, पचभैया (महाराष्ट्री), पाठक, पाँडे, फुलारा, विष्ट (डडे), मिश्र, मैनाली, वैद्य, पन्त (आचार्य) प्रवर: – उपमन्यु, कपिल, विरुज |
| कपिल |
पुवाँर (विष्ट), थापा, बोहारा खड्का, दानी (क्षेत्री) प्रवर: – कपिल, काञ्चन, विश्वामित्र |
| काश्यप |
अधिकारी (भँडारे), अधिकारी (खिलचिने), अधिकारी (कौवाली)), अमात्य, अवस्थी, ओझा, कंमर, कक्षपति, कहाली, काइ कसजु, कायस्थ, कार्की (जुगाडी), कुमाल, कुम्भइराना, खड्का (छड्को), ठकुरी (खाँड), ठकुरी (खान), खिड्कीशैनी, खिडेवाला, गौर्तौला, गायन, गुप्ता (रौनियार), घर्ती (भुजेल), घिमिरे (बूढीपोला), घिमिरे (चितापखाला), घिमिरे (चितिखोले), घिमिरे (बुढियाल), घिमिरे (रुमाले), घोडासैनी, चटौत, छाग्ला थानी, जियु (ठकुरी), जोशी (श्रेष्ठ), झा, टमाटा, गताला, ठगुन्न (सिंह ठकुरी), ठकुरी, ठकुरानी, तण्डुकार, तिवारी, थापा (घिमिरे), थापा (गोदार), दर्जी, दुगड, देउवा, दोजुई, धामी, ध्वजु, नकर्मी, नागा, नेगी, प्रधान, पाँडे (बड्खोरा), पाँडे (बडाल), पाँडे (भूमिहार), पाँडे (सिमालदिया), पात्रा, बखेती, बडाल, बतासा, बानिया, वाँङ्गराई, वाजुरी, विजुक्छे, गैडा, इदवाल, तिला, बागदगल, बुढाथोकी, शोणारी, श्रीवास्तव, साउद, सक्सेना, सिङ्घल, वेलवासे, वोकटी, भट्ट (मुस्याल), भट्ट (कलौनी), भ्वमी, मटमरी, मडल, मन्न, मलकु, मल्ल, मल्लिक, महतारा, माकजु, माझी (राय), माथेमा, मालाकार, मिश्र, मुड्भरी (डोटेली), यादव, रञ्जित, राउलो (ठकुरी), राय (ठकुरी), रोक्का, रौनियार (गुप्ता), लकौल, बैद्य, शाह (ठकुरी), शाही, गोदार थापा, बोगटी, बुढाथोकी (सोडारी), सिन्धुलीय, सिंह (राजपूत), सुवाल, सैज, हमाल, हुम्ली, हाइत, हाइफोरी, हाडा, न्हछे प्रधान, कठायत, छतकुली, पाँडे, सिमलदीया, बडखोर, श्रेष्ठ, लिम्बु, राई, शेर्पा, बडाल, सेन (ओली), माझी, अलिना अधिकारी प्रवर: – काश्यप, आवत्सर, नैध्रुव |
| कौशल्य |
भडारी, भाम, महतारो (क्षेत्री), डाँगी, थामी (क्षत्रीय), बोगटी प्रवर: – आगस्त्य, माहेन्द्र, मायोभु |
| कौत्स |
ककर प्रवर: – आङ्गिरस, मान्धात्रा, कौत्स |
| कृष्णाजञ्नी |
विष्ट (कमलकोटे) प्रवर: – वशिष्ठ, शाक्त्य, पाराशर्य |
| कृष्णात्रि |
खकुरेल, दुवे, विष्ट प्रवर: – आत्रेय, अर्चनामनस, श्यावाश्व |
| कात्यायन |
झा, मिश्र प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्नुवान, आर्ष्टिषेण, आनुप |
| कुडित |
खड्का (लकाई) प्रवर: – वशिष्ठ, मैत्रावरुण, कौडिन्य |
| कुशिक |
बडुवाल, बर्मा (छत्याल) प्रवर: – वैश्वामित्र, दैवरात, औदल |
| कौण्डिन्य |
आचार्य (लम्जेल), आचार्य (भवावगी), आचार्य (दीक्षित), गाग्ले, मरासिनी. सत्याल, बास्कोटा, गैरे, थापा (वाग्ले), थापा (बगाले), पनेरु, पराजुली, प्याकुरेल, न्यौपाने, खड्का (कमलकोटे), खड्का (लकाई), पाठक, बाँस्कोटा, भण्डारी (काला), दीक्षित, सापकोटा, बन्जाडे, बञ्जरा, रावल, लम्जाल, मोरासैनी, त्रिताल, राकाहा, पुञ्जाली, राउनल (लकाई), अचार्ज, ओली, राजोपाध्याय (आचार्य), सत्याल, भट्ट (आचार्य), दीक्षित (आ.दी), त्रिताल, थापा प्रवर: – कौडिन्य, वशिष्ठ, मैत्रावरुण |
| कौशिक |
ढुङ्गाना, धिताल, खप्तरी बस्नेत, माझी, बस्ताकोटी, लामिछाने, खड्का, खड्का (खपटी), बिडारी, रिमाल, रेग्मी, पुडासैनी, रायमाझी, लुइटेल, तिवारी, बानियाँ, रघुवंशी भण्डारी, फुँयाल, पाठक, खप्तरी (बढाथोकी), खप्तरी (खड्का), खप्तरी (बस्नेत), खप्तरी (माझी), खप्तरी (विष्ट), ओझा, बुडथापा, घोडासैनी, चिमाली, थापा, छत्कुली, जोशी (रेग्मी), टण्डन, डाँगी, थामी, बखेती, बम (छन्त्याल ठकुरी), बर्मा, बस्ताकोटी, बेताली, भण्डारी (आछामी), राजोपाध्याय (रिमाल), रायमाझी, राया, स्वाँर, सेञ्चरी, शाही (सिजापति), सञ्जेल, आछामी ठकुरी, बनियाँ, बोगटी, रोकायो, हेती, गौली, दशौलिया प्रवर: – कौशिक, देवरात, औदल, अघमर्षण, विश्वामित्र |
| गर्ग |
बाँस्तोला, पाल्पाली खड्का, लामिछाने (भट्ट), रोकाहा, रिसाल, भुर्तेल, गजुरेल, आचार्य, लामिछाने थापा, जोशी (झिँजार), भट्ट, भेटवाल, लामिछाने गुरुङ, अग्रवाल, अचार्ज (भुर्तेल), खेतान, गुप्ता (अग्रवाल), गोयल (अग्रवाल), गोयन्का, चुँडाल, चुकुडाल, चौधरी (अग्रवाल), झिझार, थापा (लामिछाने), पाल (डोटेली), पोखरेल (दङ्गाली), पोद्दार (अग्रवाल), बाँस्तोला, मल्ल (रैकाज्यू), मित्तल, मोदी, रोका, लम्जेल, वंशल, वैद्य (महाराष्ट्री), शाह (काँस्केली खाँड), शाह (रैकाज्य), जोशी प्रवर: – गर्ग, गार्ग्य, गौतम, विश्वामित्र, पाराशर, घृतकौशिक, माण्डव्य, अथर्व, वैशम्पायन |
| गौतम |
तिवारी, गुणी, ढोडारी, चन्द, त्रिपाठी, दंगाल, इन्दौरिया (गौड), चन, नेगी, पाडे (पलेउ), बम (ठकुरी), विष्ट, भण्डारी, महत, महतो, जोशी, चन्द, गुणी प्रवर: – गौतम, अङ्गिरस, बार्हस्पत्य |
| घृतकौशिक |
पण्डित, बराल, नेपाल, खनाल, बर्देवा, कार्की (सुतार), अपागाई, खत्री, खनाल (खोरिया), खनाल (गरा), राताटिंगुली, बराइली प्रवर: – घृतकौशिक, विश्वामित्र |
| जामदग्नि |
घोडासैनी प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्नवान्, और्व, जामदग्न्य |
| जैमिनी |
घोडासैनी, माझी प्रवर: – भार्गव, वैतहव्य, सावेदस |
| तण्डि |
झा प्रवर: – अंगिरस, सांकृत्य, आम्बरीष |
| तैत्तिरीय |
विश्वकर्मा प्रवर: – भार्गव, शौनहोत्र, गार्त्समद |
| धनञ्जय |
भुषाल, कार्की (खुलाल), पङ्गेनी, बस्नेत, बस्याल, भण्डारी, बढाथोकी, धमाल, रिजाल, रिमाल, हुँमागाई, गुरागाईँ, खनाल (खोरिया) खनाल (खानाल), खनाल (गरा), कुँवर, ओखरेल, खुलाल, गुरागाईँ, गैरिपिप्पली, घोडासैनी, डुम्रे, ढाँट, पंगेनी, बखरेल, खुलाल (वस्नेत), खुलाल (बढाथोकी), बुडथापा (कुँवर), मरासिनी, पकुवाल, कार्की प्रवर: – धनञ्जय, विश्वामित्र, माधुच्छन्दस |
| पराशर |
आर्य, कटेल, कार्की (लामा), कुँवर (जोगी), डोंगरे, पन्त, पन्थ, पुँवार (कार्की), मरहट्ठा, पर्हट्ठा, रौइला, रुहेल, धिमाल, पण्डित, नराल प्रवर: – पाराशर, वशिष्ठ, शक्ति |
| भार्गव |
मिश्र, अवस्थी (देशोत्तरा) प्रवर: – भार्गव, और्व, जामदग्न्य |
| भारद्वाज |
निरौला, संग्रौला, देवकोटा, ओझा, कँडेल (उपाध्याय), कँडेल (खड्का), काप्री, कैनी, खड्का, खाँ (ठकुरी), खनी, गेताल, महाराजजी थापा, खाँड, सिटौला, पांडे कुलेटा), चन/चन्द (कुमाउनी), चन/चन्द (प्यूठानी),चन/चन्द (ठकरी), चम्करिया, चम्पाल, चिमरिया, चौधरी, झा (तिकलिहाडा), चौहान, चौलागाई, च्वाई (सुवेदी), जम्लागाई, जुम्ली, जोशी, ठगुन्न, ठकुरी (स्यांजाली) ठकुरी (खाँड), डल्लाकोटी, थापा (अछामी), थापा (कालिकोटे), थापा (पाटखेती), थापा (भण्डारी), थापा (महाराजी), विष्ट (सिजापति), सवेदी (लाम्पाखे), सवेदी (नयाँघरे), सिलवाल, सिवाकोटी, वाग्ले, लोहनी, बोहोरा, पन्त, पन्थी, पाटखेती (थापा), बढई, बराकोटी, बलायर, बल्छौडी, बस्नेत (सिरपाली), बाज, बाह्रकोटी, बिमली, विष्ट (इदबाल), विष्ट (खारखोले) विष्ट (ध्यारा), विष्ट (सिजापती), विष्ट (सौन), बोहोरा, भट्ट (पल्याल), भट्टाचार्य, भण्डारी (निरौला), भण्डारी (सुन्ताखाने) मल्ल (डोटेली), मल्ल (ठकरी), महाराजी (क्षत्रीय), मिश्र, रावल (पाल्पाली), लोहनी, लौडारी, वस्ती, शाह (मेधासी), शाह (ठकुरी), शिवाकोटी, शाही, सिंह (ठकरी), सेन (ठकरी), भिङ्री, सेनवाल (ठकुरी), हमाल (ठकुरी), वैदवार (क्षेत्री), श्रीपाली बस्नेत, पाडे, खनी, पोखरेल (दूध), थपलिया, जोशी (लटौला), जोशी (निरौला), जमरकट्टेल, चौलागाई, महाराजी खड्का, दुलाल, देवकोटा, धामी, नयाँघरे, नेगी, नौलखा, अधिकारी (शर्मा), अधिकारी (बजगाई), अधिकारी (थामी), बुर्लाकोटी, मजगैँया, रजौरिया, चिमोरिया, लामा (गुरङ), घले (गुरुङ) प्रवर: – भारद्वाज, अङ्गिरस, बार्हस्पत्य |
| माण्डव्य |
अधिकारी (चर्का), कटुवाल, मास्के, ज्ञवाली, धिताल, बजगाई, पन्थी, खँ धौ माकु, जयकाम, जोशी (बजगाई), प्रधानांग, बिष्ट (लोखाली), भण्डारी (बजगाई), राउल (आछामी), राउले, लोखाडा, स्वाँर (बजगाई), मास्के प्रवर: – मण्डु, माण्डुक्य, विश्वामित्र |
| मौद्गल्य |
कोइराला, उप्रेती, कुइँकेल, कार्की (खुलाल), कार्की (लामा), कार्की (मुडुला), तिमल्सेना, बेल्काणी, थापा (कालिकोटे), सिंखडा, बेलवासे, कठायत, चक्रवती, चटर्जी, चट्टोपाध्याय, तिमल्सिना, पाला (बाजुरेली), बनर्जी, विष्ट (सिंखडा), बेलकाँडी, बेलबासे, भट्टाचार्य, मुखर्जी, लेकाली, सिम्खडा प्रवर: – मौद्गल्य, आंगिरस, भार्म्याश्व (और्व, च्यवन, भार्गव, जामदग्न्य, आप्नुवत) |
| वत्स |
दाहाल, लम्साल, झा, रुपाखेती, राणा, दाहाल, चौहान, खराल, कुँवर, जबरा, ठाकुर (झा), खुलाल, जोशी, बुडथापा, बुढाथोकी (दाहाल), भट्ट, भट्ट (नागर), महाजन, मिश्र, राणा (कुँवर), रावल प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्तवान्, और्व, जामदग्न्य |
| वशिष्ठ |
खरेल, भट्टराई, चालिसे, दवाडी, थाङ्सिङे (भण्डारी), सुयल (घर्ती), राउत, सुयेल (थापा), मडवरी, पल्लाकोटी, पाठक, केशरी, कसेरा, कारञ्जित, खनियाँ, खरेल (मुडभरी), खरेल (हटियारा), गाम्नागे, घर्ती, चन्पो (ठकरी), चमरिया, चलाउने, चल्ल (ठकुरी), चलिसे, ठकुरी (कल्याल), थापा (सुयाल), दवाडी, द्विवेदी, पन्त, पाठक, बिष्ट (भुलानी), भट्ट (ताप्लेली), मरहट्ठा, माझी, मुडवरी (सुर्खेती), राउत, सुयल, सोती, केसरी, गैरे, फल्लाकोटी प्रवर: – वशिष्ठ, इन्द्रप्रमदा, आभरद्वसु |
| विश्वामित्र |
भट्ट (अनिल), दुवाडी, निरवंशी राई, रयाल प्रवर: – विश्वामित्र, मरीचि, कौशिक |
| शाण्डिल्य |
कटुवाल, महत, प्रसाई, काफ्ले (साजी), काफ्ले (वासी), चन्दने, जावा, जोशी (तंतोला), झा, तिवारी, दास, धामी, पाइन, पाठक, वरई, बसिया, विष्ट (काफोल्य), विष्ट (काफल), मण्डल, महत (क्षत्रीय), मिश्र, राउल (मनकोटी), सामन्ती, सावा प्रवर: – शाण्डिल्य, असित, देवल |
| शौनक |
साही प्रवर: – शौनक, बशिष्ठ, पराशर |
| भृगु |
चौहान (क्षेत्री) प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्नवान, और्व, जामदग्न्य |
| रवि |
घले, शाह (कल्याल ठकुरी) प्रवर: – आंगिरस, सांकृत्य, गौरुवीत |
| वाल्मीकि |
नागिला प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्नवान, और्व, जामदग्न्य |
| शाण्डिल |
मानकोटे, मालाकार, मण्डल प्रवर: – शाण्डिल्य, आसित, दैवल |
| शुनक |
सोनाम (ठकुरी) प्रवर: – भार्गव, शौनहात्र, गार्त्समद |
| सांकृत्य |
अवस्थी, सारस्वत प्रवर: – भार्गव, च्यवन, आप्नवान, और्व, जामदग्न्य |
| सनकस |
मल्ल (ठकुरी) प्रवर: – भार्गव, शौनहोत्र, गार्त्समद |