सन्तोषी माताको व्रत कसरी गर्ने

सन्तोषी माताको व्रत बस्नाले घरमा सुख, शान्ति, धनधान्य र मनोकामना पूरा हुन्छ। यो व्रत विशेष गरी महिलाहरूले शुक्रवारका दिन बस्ने गर्दछन्। सन्तोषी माताको व्रतविधि अलि जटिल र नियमबद्ध हुन्छ, जसमा अमिलो वस्तुहरू खान र अमिलोको बिरुवाको नजिक आफू र आफ्नो परिवार पनि जानु हुँदैन।

  • स्नान र संकल्प: शुक्रवार बिहान सबेरै उठेर स्नान गरी सफा वस्त्र (सम्भव भए रातो वा पहेंलो) धारण गर्नुहोस्। पूजा कोठा वा कुनै पवित्र स्थानमा माता सन्तोषीको तस्बिर स्थापना गर्नुहोस्। मनमनै आफ्नो मनोकामना सम्झिएर व्रतको संकल्प गर्नुहोस्।
  • कलश र प्रसादको तयारी: माताको मूर्ति वा तस्बिर अगाडि एउटा जलले भरिएको कलश राख्नुहोस् र त्यो कलशको मुखमा आँपको पात राखेर माथि नरिवल राख्नुहोस्। माताको अगाडि एउटा ठूलो कचौरामा चना र सक्खरको प्रसाद चढाउनुहोस्।
  • पूजा र कथा श्रवण: मातालाई सिन्दूर, चन्दन, अक्षता र फूल चढाउनुहोस्। धूप-दीप बालेर श्रद्धापूर्वक सन्तोषी माताको व्रत कथा पढ्नुहोस्। कथा भनिरहँदा आफ्नो हातमा अलिकति चना र सक्खर राख्नुहोस्।

आरती र जल विसर्जन
कथा सकिएपछि हातमा भएको चना-सक्खर माताको कचौरामा मिसाइदिनुहोस्। माताको आरती गर्नुहोस्। पूजा सकिएपछि कलशको जललाई घरको कुना-कुनामा छर्किनुहोस् र बाँकी जल तुलसीको बोटमा चढाइदिनुहोस्।

  1. पूजामा चढाएको चना र सक्खरलाई नै मुख्य प्रसादको रूपमा ग्रहण गर्नुपर्छ।

व्रतका कडा नियमहरू (विशेष ध्यान दिनुपर्ने कुरा)

  • अमिलो खानु हुँदैन: व्रत बस्ने व्यक्तिले भुलेर पनि कागती, अमिलो अचार, दही, टमाटर, वा इमली जस्ता अमिला चिजहरू खानु हुँदैन।
  • परिवारलाई पनि अमिलो निषेध: जुन घरमा सन्तोषी माताको व्रत बस्ने गरिन्छ, त्यो दिन घरका अन्य सदस्यहरूले पनि घरभित्र अमिलो खानु वा ल्याउनु हुँदैन।
  • क्रोध र निन्दा नगर्ने: व्रतको दिन मन शान्त राख्ने, कसैको ईर्ष्या वा निन्दा नगर्ने र घरमा झगडा नगर्ने।

उद्यापन (व्रतको समापन)
आफ्नो मनोकामना पूरा भएपछि वा कम्तीमा १६ वटा शुक्रवार व्रत बसिसकेपछि यो व्रतको उद्यापन (साङ्गे) गरिन्छ।

  1. उद्यापनको दिन अन्य शुक्रवार जस्तै विधिवत् पूजा गर्ने।
  2. यस दिन ८ जना बालकहरूलाई घरमा बोलाएर श्रद्धापूर्वक भोजन गराइन्छ।
  3. ध्यान दिनुहोस्: ती बालकहरूलाई खुवाउने भोजनमा पनि कुनै अमिलो पदार्थ हुनुहुँदैन र उनीहरूलाई दक्षिणा दिँदा पैसा दिनुको सट्टा फलफूल वा मिठाई दिनु पर्छ (ताकि उनीहरूले त्यो पैसाले बाहिर गएर अमिलो चीज नकिनून्)।
  4. बालकहरूलाई बिदा गरेपछि मात्र व्रत बस्ने व्यक्तिले प्रसाद र भोजन ग्रहण गर्नुपर्छ।